شناخت آثار آفرینش، انسان را به معرفت و شوق اطاعت از خداوند می‌رساند

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، استاد حسین انصاریان در هفتمین جلسه سخنرانی ایام فاطمیه در مسجد حضرت رسول اکرم(ص) خانی‌آبادنو، با تأکید بر اینکه اطاعت از پروردگار بر پایه معرفت و شناخت او شکل می‌گیرد، گفت: شناخت خداوند دشوار نیست و انسان حتی با اندیشیدن در یکی از ساده‌ترین جلوه‌های آفرینش، مانند یک برگ درخت، می‌تواند به وجود آفریدگار و صفات او پی ببرد.

وی با بیان اینکه آثار و نشانه‌های پروردگار در همه جا آشکار و قابل مشاهده است، اظهار کرد: شناخت خداوند به علم پیچیده‌ای نیاز ندارد؛ بلکه انسان با اندکی تأمل و تفکر در پدیده‌های اطراف خود می‌تواند به معرفت پروردگار برسد. یک برگ درخت، با رنگ، حیات، ارتباط با شاخه، جذب آب و املاح و رشد خود، نشانه‌ای از تدبیر و علم آفریدگار است.

استاد انصاریان با اشاره به اینکه هر برگ درخت می‌تواند دفتری از معرفت الهی باشد، افزود: اگر انسان در آفرینش همین یک برگ دقت کند، درمی‌یابد که چنین نظم و تدبیری نمی‌تواند بدون وجود آفریننده‌ای دانا، توانا و بصیر شکل گرفته باشد. کسانی که وجود خداوند را باور ندارند، باید توضیح دهند که چه کسی این پدیده‌ها را آفریده است. اگر آفرینش برگ را به موجودات دیگر نسبت دهند، باید درباره آفریننده همان موجودات نیز پاسخ دهند و این پرسش همچنان ادامه پیدا می‌کند.

وی ادامه داد: حتی درباره آب نیز این پرسش مطرح است که چه کسی دو عنصر هیدروژن و اکسیژن را با قاعده و نظمی دقیق در کنار یکدیگر قرار داده و از آنها آب پدید آورده است؟ انسان با اندیشیدن در همین نمونه‌ها می‌تواند به این نتیجه برسد که جهان آفریننده‌ای دارد؛ آفریننده‌ای عالم، دانا، بصیر و قدرتمند که شناخت همین اندازه از او برای آغاز مسیر معرفت کافی است.

استاد انصاریان با تأکید بر اینکه شناخت پروردگار باید به اطاعت از دستورات او منجر شود، تصریح کرد: خداوند از طریق پیامبران، کتاب‌های آسمانی و قرآن کریم به انسان راه خیر دنیا و آخرت را نشان داده و او را به اطاعت از دستوراتی فراخوانده است که بسیاری از آنها دشوار نیستند.

وی با اشاره به اینکه بخش مهمی از دستورات الهی در قالب ترک محرمات قرار دارد، گفت: حرام نخوردن، دنبال نکردن شهوات حرام، دست‌درازی نکردن به مال مردم و نریختن آبروی دیگران، از جمله دستوراتی است که انجام آنها به حرکت و هزینه مالی نیاز ندارد؛ بلکه انسان باید در برابر خواسته‌های نادرست خود توقف کند و از انجام گناه بپرهیزد.

استاد انصاریان افزود: در مقابل، واجبات الهی نیز آن‌قدر که برخی تصور می‌کنند دشوار و سنگین نیست. حج در صورت برخورداری از استطاعت، یک بار در طول عمر واجب می‌شود؛ نمازهای واجب روزانه ۱۷ رکعت است که خواندن آنها در مجموع زمان زیادی نمی‌برد و روزه ماه مبارک رمضان نیز برای کسی واجب است که توانایی انجام آن را داشته باشد. بنابراین، واجبات محدود و مشخص‌اند، اما انسان باید در برابر محرمات فراوان الهی مراقبت و خویشتن‌داری داشته باشد.

وی با بیان اینکه ترک برخی گناهان برای انسان دشوار به نظر می‌رسد، اظهار کرد: ممکن است فردی از خوردن مال مردم، غصب زمین دیگران، شراب‌خواری، قمار یا ریختن آبروی دیگران به‌سادگی نگذرد، اما همین‌جا است که باید اراده خود را به کار بگیرد و در برابر گناه متوقف شود. انسان با اندیشیدن در نشانه‌های آفرینش، به معرفت می‌رسد و این معرفت باید در رفتار و زندگی او اثر بگذارد.

شیر؛ نشانه‌ای شگفت از تدبیر پروردگار

این استاد حوزه در ادامه با اشاره به آیه ۶۶ سوره نحل، یکی از جلوه‌های شگفت آفرینش را تولید شیر در بدن چهارپایان دانست و گفت: خداوند در این آیه می‌فرماید: وَإِنَّ لَکُمْ فِی الْأَنْعَامِ لَعِبْرَةً نُسْقِیکُمْ مِمَّا فِی بُطُونِهِ مِنْ بَیْنِ فَرْثٍ وَدَمٍ لَبَنًا خَالِصًا سَائِغًا لِلشَّارِبِینَ؛ برای شما در چهارپایان عبرتی است؛ از آنچه در شکم آنها و از میان مواد هضم‌شده و خون قرار دارد، شیری خالص و گوارا به شما می‌نوشانیم.

وی با تأکید بر اینکه تعبیر عبرت در این آیه بر اهمیت و عظمت این نشانه دلالت دارد، افزود: خداوند می‌خواهد انسان با دقت در این پدیده، درس بزرگی درباره آفرینش و قدرت پروردگار بیاموزد. موضوع سخن در این آیه، گوشت، استخوان، چشم، زبان یا دستگاه گوارش حیوان نیست؛ بلکه نکته شگفت، تولید شیر خالص از میان مواد موجود در بدن حیوان است.

استاد انصاریان افزود: در بدن چهارپایان، مواد هضم‌شده و خون وجود دارد؛ موادی که ظاهر و ویژگی‌های آنها با شیر کاملاً متفاوت است، اما خداوند از میان این مواد، شیری سفید، خالص، خوش‌بو و گوارا برای انسان فراهم می‌کند؛ به‌گونه‌ای که نه آلودگی مواد دفعی در آن وجود دارد و نه نشانی از خون در آن دیده می‌شود.

وی با طرح این پرسش که آیا انسان با وجود پیشرفت دانش و فناوری توانسته است چنین فرایندی را در کارخانه بازسازی کند، اظهار کرد: اگر دانشمندان و متخصصان بتوانند مواد دفعی و خون را در اختیار بگیرند، آیا می‌توانند از ترکیب آنها حتی یک قطره شیر خالص و گوارا تولید کنند؟ این پدیده نشان‌دهنده تدبیر و قدرتی است که در آفرینش قرار داده شده است.

استاد انصاریان با اشاره به فرآورده‌های متنوع شیر گفت: خداوند این ماده را به‌گونه‌ای در اختیار انسان قرار داده که می‌تواند از آن کره، ماست، سرشیر، روغن حیوانی، کشک و دوغ تهیه کند. همه اینها از یک ماده اولیه به دست می‌آیند و همین موضوع نیز از دیگر جلوه‌های نعمت و تدبیر پروردگار است.

ضرورت سخن گفتن با منطق و پرهیز از تهمت

وی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از نسبت دادن اتهام‌های کلی و بی‌پایه به افراد و گروه‌ها، گفت: یکی از رفتارهای نادرست این است که انسان به جای استدلال و گفت‌وگوی منطقی، سخنان بی‌اساس مطرح کند. همان‌گونه که نسبت دادن دروغ، سحر و دیوانگی به پیامبر اکرم(ص) رفتاری نادرست بود، امروز نیز نباید بدون دلیل به افراد یا گروه‌ها اتهام زد.

استاد انصاریان افزود: اگر فردی در هر لباس و جایگاهی مرتکب خطا شده باشد، باید همان خطا را نقد کرد؛ اما نمی‌توان اشتباه چند نفر را به همه افراد یک مجموعه تعمیم داد و درباره تمام آنها قضاوت کرد. انسان باید با دلیل و منطق سخن بگوید و اگر با سخن نادرستی مواجه شد، با محبت و استدلال برای آگاه کردن گوینده تلاش کند.

وی تأکید کرد: نباید به دلیل رفتار نادرست برخی افراد، درباره همه یک مجموعه حکم کلی صادر کرد؛ بلکه نقد باید متوجه عملکرد و رفتار مشخص افراد باشد و از تعمیم دادن اتهام‌ها پرهیز شود.

مهربانی خداوند حتی در برابر ابلیس

استاد انصاریان در ادامه با اشاره به داستان نافرمانی ابلیس و خودداری او از سجده بر حضرت آدم(ع)، اظهار کرد: ابلیس به دلیل تکبر از فرمان خداوند سرپیچی کرد و از درگاه الهی رانده شد؛ با این حال، هنگامی که از خداوند درخواست کرد تا روز قیامت به او مهلت دهد، پروردگار درخواستش را پذیرفت و فرمود: إِنَّکَ مِنَ الْمُنْظَرِینَ؛ تو از مهلت‌یافتگانی.

وی با بیان اینکه این ماجرا جلوه‌ای از رحمت و بردباری خداوند را نشان می‌دهد، گفت: ابلیس با وجود آن همه دشمنی و نافرمانی، هنگامی که دست نیاز به سوی پروردگار دراز کرد، از درگاه او ناامید بازنگشت. خداوند حتی درخواست او را نیز بی‌پاسخ نگذاشت و تا زمان معینی به او مهلت داد.

عبادت خداوند از سر شناخت و محبت

وی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به کلام امیرالمؤمنین علی(ع) در دعای کمیل، بر جایگاه معرفت و محبت در عبادت تأکید کرد و گفت: امیرالمؤمنین علی(ع) در بیان انگیزه عبادت می‌فرماید: خدایا، اگر تو را از ترس آتشت عبادت کنم یا به طمع بهشتت سر بر آستانت بگذارم، این عبادت در مرتبه‌ای پایین‌تر قرار می‌گیرد؛ بلکه من تو را شایسته عبادت یافتم و از همین رو به بندگی و اطاعتت روی آوردم.

استاد انصاریان ادامه داد: این سخن بسیار بلند و عمیق است؛ یعنی انسان باید خداوند را به دلیل عظمت، کمال، رحمت و شایستگی ذاتی او برای عبادت بشناسد و دوست بدارد. امیرالمؤمنین علی(ع) خداوند را شایسته عبادت می‌داند و بندگی او را از سر شناخت و محبت بیان می‌کند.

وی با تأکید بر اینکه پیامبران و اولیای الهی نیز بر پایه معرفت و شناخت، عاشقانه مطیع پروردگار بودند، اظهار کرد: وقتی انسان خداوند را بشناسد و بداند که حیات و مرگ، بهشت و همه امور هستی در اختیار اوست، محبت و اطاعت از پروردگار در وجودش شکل می‌گیرد.

استاد انصاریان در پایان با اشاره به آیه شریفه اطیعوا الله و اطیعوا الرسول، گفت: پس از شناخت خداوند و ضرورت اطاعت از او، باید به شناخت پیامبر اکرم(ص) و جایگاه اطاعت از ایشان پرداخت. قرآن کریم به اطاعت از خداوند و پیامبر فرمان داده است و در ادامه نیز با طرح مسئله اطاعت از اولی‌الامر، جایگاه اطاعت از اهل‌بیت(ع) را تبیین می‌کند.

انتهای پیام/